سس صدف، ترییاکی و میسو؛ هر سس چه طعمی به نودل میدهد؟
طعم هر کاسه نودل بیشتر از هر چیز به سسش بستگی دارد. به زبان ساده میگوییم سس صدف، ترییاکی، میسو و سویا از چه ساخته میشوند، چه مزهای دارند، کدام برای چه کسی مناسب است و به چه چیزهایی باید حساس بود.

جواب کوتاه: سس صدف از عصارهی صدف دریایی است و طعمی شور و کمی شیرین و عمیق دارد. ترییاکی ترکیب سس سویا و شیرینی است و براق و شیرین است. میسو خمیر تخمیرشدهی سویاست و طعمی گرم و ملایم و خوشعطر میدهد. سویا پایهی همهی اینهاست: شور و تخمیری.
وقتی منوی یک نودلبار را میخوانی، اسم غذا شاید چیزی نگوید؛ ولی اسم سس تقریبا همهچیز را میگوید. یک نودل با سبزیهای یکسان، با سس صدف یک غذاست و با سس ترییاکی غذایی دیگر.
اول یک کلمه: اومامی
زبان ما مزهی شیرین، شور، ترش و تلخ را میشناسد. مزهی پنجمی هم هست به اسم اومامی؛ یعنی همان طعم «جاافتاده» و پرمایهای که در آبگوشت خوب، قارچ تفتداده یا پنیر کهنه حس میکنی. این کلمه را یک دانشمند ژاپنی در اوایل قرن بیستم ساخت.
سسهای نودل تقریبا همه پر از اومامیاند، چون بیشترشان تخمیریاند. برای همین یک قاشق از آنها کل کاسه را جا میاندازد.
سس سویا؛ پایهی همهچیز
سس سویا از تخمیر دانهی سویا، گندم، نمک و آب درست میشود. رنگش تیره است و طعمش شور و عمیق. خیلی از سسهای دیگر، مثل ترییاکی، روی سویا ساخته میشوند.
در بابانودل، نودل اسپین اگ با سس سویاست و تخممرغ پوچد و اسفناج و گردو تیزی شوری را نرم میکنند.
بدان که: سویای معمولی گندم دارد، پس گلوتن دارد.
سس صدف؛ شور و شیرین و غلیظ
سس صدف سس چینی است که از عصارهی صدف دریایی، شکر و نمک درست و غلیظ میشود. رنگش قهوهای تیره است و برخلاف اسمش بوی ماهی نمیدهد. طعمش شور و کمی شیرین است، با عمقی که سبزی ساده را خوشطعم میکند.
برای همین سس صدف همراه همیشگی سبزی سرخشده است. در بابانودل، نودل کلاسیک وج با هویج، کدو، قارچ، ذرت، نخودفرنگی و بروکلی، با سس صدف درست میشود.
بدان که: سس صدف فرآوردهی دریایی است. اگر به صدف حساسیت داری یا گیاهخوار سختگیری هستی، کلاسیک وج انتخاب تو نیست.
سس ترییاکی؛ براق و شیرین
«ترییاکی» واژهای ژاپنی است: «تری» یعنی براق و «یاکی» یعنی کبابشده یا روی آتش. پایهی سس سویاست که با میرین (نوعی شراب برنج شیرین برای آشپزی) یا شکر جا میافتد تا غلیظ و شیرین و براق شود.
ترییاکی روی گوشت خیلی خوب مینشیند، چون روی حرارت لعاب براقی دورش میسازد. در بابانودل، نودل فو با سس ترییاکی، گوشت گوساله، هالوپینو و بروکلی است؛ شیرینی سس و تندی هالوپینو همدیگر را متعادل میکنند.
سس میسو؛ گرم و ملایم و خوشعطر
میسو خمیری ژاپنی است از دانهی سویای تخمیرشده با نمک و قارچ مخمری به اسم کوجی، گاهی همراه برنج یا جو. میسوی روشن ملایمتر و کمی شیرینتر است و میسوی تیره قویتر و شورتر.
میسو طعمی گرم و گردویی و خانگی دارد و خودش تند نیست. در بابانودل، نودل چیکن میسو با مرغ و قارچ درست میشود و در منو کمی تند علامت خورده است.
دو سس دیگر منوی بابانودل
سس پرتقال در نودل شیورا: شیرین و ترش و تازه، کنار میگو و قارچ. اگر غذای سنگین نمیخواهی، این سس سبکتر به نظر میرسد.
سس گوجهی مخصوص با فلفل تایلندی در نودل رد چیلی: ترش و تند. برای اهل تندی است؛ راهنمایش را در نودل تند را چطور سفارش بدهیم؟ بخوان.
کدام سس برای تو؟
ملایم و آشنا میخواهی: میسو.
شیرینی دوست داری: ترییاکی یا پرتقال.
شور و پرطعم میخواهی: صدف یا سویا.
تند میخواهی: گوجه با فلفل تایلندی.
قیمت و شرح کامل هر نودل در منوی بابانودل است.
اگر حساسیت غذایی داری
این سسها و غذاها چند حساسیتزای رایج دارند. پیش از سفارش شرح هر غذا را در منو بخوان و اگر مطمین نیستی بپرس:
سویا: در سس سویا، ترییاکی و میسو.
گندم و گلوتن: در سس سویای معمولی و خیلی از نودلهای گندمی.
فرآوردهی دریایی: در سس صدف و میگوی شیورا.
مغز: گردو در اسپین اگ.
تخممرغ: در اسپین اگ.
پرسشهای پرتکرار
سس صدف بوی ماهی میدهد؟
نه. سس صدف پخته و غلیظشده است و طعمش شور و کمی شیرین است، نه ماهیگونه.
فرق سس ترییاکی و سس سویا چیست؟
سویا پایه است: شور و تخمیری. ترییاکی همان سویاست که با میرین یا شکر شیرین و غلیظ شده و روی حرارت براق میشود.
میسو تند است؟
خود میسو نه؛ خمیر تخمیرشدهی سویاست و طعمی گرم و ملایم دارد. نودل چیکن میسوی بابانودل در منو کمی تند علامت خورده است.
کدام نودل بابانودل سس صدف دارد؟
نودل کلاسیک وج. در شرح منو، نودلهای دیگر سس صدف ندارند.
مقالههای دیگر
آشپزخانهی باز بابانودل: چرا هیچ غذایی را پشت دیوار درست نمیکنیم؟در بابانودل آشپزخانهای پشت دیوار نیست؛ تابه، شعله، مواد و دستهای آشپز همه جلوی چشم توست. میگوییم آشپزخانهی باز برای تو چه معنایی دارد: تمیزیای که خودت میبینی، تازگیای که لازم نیست باورش کنی، و غذایی که داغ به دستت میرسد.
چرا کنار بعضی غذاها نوشته «امروز تمام شد»؟ تازگی و صداقت در منوی بابانودلگاهی در منوی بابانودل کنار یک غذا یا نوشیدنی نوشته «امروز تمام شد». شاید عجیب باشد که رستوران این را رک بگوید، ولی برای ما نشانهی تازگی و صداقت است. میگوییم چرا، و چرا منوی ما میگوید «هرچه اینجا میبینی، هست».
راهنمای حساسیت غذایی بابانودل: هر نودل دقیقا چه چیزهایی دارد؟اگر به گندم، سویا، غذای دریایی، گردو یا تخممرغ حساسیت داری، باید پیش از سفارش بدانی در کاسهات چیست. مواد هر نودل بابانودل را از روی فهرست خود منو آوردهایم، با یک جدول ساده برای هر حساسیت و راه درست پرسیدن پیش از سفارش.